Aylık Faiz Oranını Günlük'e Çevirme ve Hesaplama

Banka vitrinlerinde ve mobil uygulamalarda gördüğünüz oranlar çoğunlukla aylık ifade edilir: "aylık %3,25", "32 gün vadeli %3,40" gibi. Oysa paranız gerçek hayatta tam olarak 30 gün beklemez. Bir mevduatı 18 gün sonra bozmanız, bir kredi taksitinin ödeme gününün hafta sonuna denk gelmesi ya da kredi kartı borcunun bir kısmını 9 gün gecikmeli kapatmanız, aylık oranın kâğıt üzerindeki halinden farklı bir sonuç doğurur. Bu farkı görebilmenin en pratik yolu, aylık oranı gün bazına indirmektir.

Günlük faiz hesabı, aslında karmaşık bir finans bilgisi gerektirmez. İki basit dönüşüm formülü ve gün sayımı konusunda küçük bir dikkat, iki farklı bankanın teklifini gerçekten karşılaştırılabilir hale getirir. Aşağıda önce dönüşümün mantığını, sonra bu sayıyı karar verirken nasıl kullanacağınızı ele alıyorum.

Aylık orandan günlük orana geçmenin iki yolu

Bir oranı bölmek ile kök almak arasındaki fark, faizin faiz üretip üretmediği varsayımından doğar. Kısa vadelerde ikisi birbirine çok yakın çıkar; vade uzadıkça makas açılır.

Basit yöntem: aylık oranı 30'a bölmek

En yaygın yaklaşım budur: günlük oran = aylık oran ÷ 30. Aylık %3,5 için günlük oran %0,11667 olur. Bu oranı gün sayısı ve anaparayla çarparsınız:

• Anapara: 50.000 TL
• Günlük oran: 0,0011667
• Gün: 18
• Brüt faiz: 50.000 × 0,0011667 × 18 = 1.050 TL

Kısa vadeli mevduat, vadesiz hesap işleyişi ve gecikme hesaplarının çoğu bu mantıkla kurulur. Zihinden kontrol etmesi kolay olduğu için ilk elemeyi bununla yapabilirsiniz.

Bileşik yöntem: 30. dereceden kök almak

Faizin her gün anaparaya eklendiğini varsayıyorsanız formül şudur: günlük oran = (1 + aylık oran)^1/30 − 1. Aylık %3,5 için bu hesap %0,11474 verir; basit yöntemle bulduğumuz %0,11667'den bir miktar düşüktür. Çünkü bileşik mantıkta günlük oran daha küçük olsa da her gün büyüyen bir bakiye üzerinden işler ve 30 günün sonunda aynı %3,5'e ulaşır.

Aynı 50.000 TL ve 18 gün için bileşik sonuç yaklaşık 1.042 TL çıkar. Fark bu örnekte 8 TL; ancak aynı hesabı 500.000 TL ve devreden bir yıl boyunca yaparsanız fark ciddileşir. Yatırım araçlarını değerlendirirken bu ayrımı bilmek, ilan edilen getirinin hangi varsayımla yazıldığını sorgulamanızı sağlar.

360 gün mü, 365 gün mü?

Sözleşmelerde yıl bazı bazen 360, bazen 365 gün alınır. Aylık orandan gidiyorsanız 30 gün varsayımı 360'lık yılı ima eder. Bankanın yıllık oranı 365'e bölerek gün hesabı yaptığı durumda aynı nominal oran biraz daha düşük günlük faiz üretir. Aradaki oran farkı yaklaşık %1,4'tür — küçük ama vade uzun ve tutar büyükse görünür hale gelir. Sözleşmede "faiz, yıl 365 gün esas alınarak hesaplanır" gibi bir cümle varsa, kendi tablonuzu da aynı kabulle kurun.

Karşılaştırma yaparken günlük oranı nasıl kullanırsınız

Günlük orana çevirmenin asıl faydası, farklı vadeleri aynı ölçeğe getirmesidir. 32 günlük bir mevduatla 45 günlük bir mevduatın oranını doğrudan karşılaştırmak yanıltıcıdır; ikisini de gün bazına indirdiğinizde karar netleşir.

Farklı vadeleri tek tabloda görmek

Diyelim ki iki teklif var. İkisini de brüt günlük orana çeviriyoruz:

Ham orana bakıldığında B çok daha cazip görünür; gün bazına indirildiğinde fark küçülür ama yine de B lehinedir. Buna vade esnekliğini, hesabın erken bozulması durumunda faizin ne olacağını ve mevduat faizinden yapılan stopaj kesintisini ekleyerek net karşılaştırmayı tamamlar