Taksit Sayısı Arttırmanın Gerçek Maliyeti Hesaplama
Kredi başvurusunda en çok sorulan sorulardan biri şudur: "Aylık ödeme biraz yüksek geldi, vadeyi uzatsam olur mu?" Bankanın ekranındaki tabloda vadeyi bir kademe kaydırmak birkaç saniye sürer ve aylık taksit gözle görülür biçimde düşer. Bu rahatlama gerçektir; fakat karşılığında ödediğiniz bedel, aynı ekranda çoğu zaman daha küçük puntoyla yazılıdır.
Taksit sayısı arttırmanın etkisini anlamak için tek bir mantığı kavramak yeterli: faiz, kalan borç üzerinden ve zamana bağlı olarak işler. Borcu daha uzun süre elinizde tuttukça, aynı ana para için daha fazla faiz ödersiniz. Dolayısıyla vade kararı bir "kolaylık" tercihi değil, doğrudan bir taksit maliyeti tercihidir.
Taksit sayısı arttıkça tabloda ne değişir?
Bir kredi taksidi iki parçadan oluşur: ana para geri ödemesi ve o dönemin faizi. Vadeyi uzattığınızda ana para parçası küçülür, faiz parçası ise daha uzun süre boyunca tekrar tekrar ödenir. Aylık ödemenin düşmesinin tek nedeni budur; kredi ucuzlamamış, sadece daha uzun süreye yayılmıştır.
Aylık ödeme ve toplam geri ödeme ters yönlerde hareket eder
Bu iki sayı aynı yöne gitmez. Aylık ödemeyi düşürmek istiyorsanız toplam geri ödemenin artmasını, toplam geri ödemeyi düşürmek istiyorsanız aylık ödemenin artmasını kabul etmeniz gerekir. Karşılaştırma yapan biri için doğru soru "hangisi daha iyi?" değil, "bu bütçede hangi dengeyi taşıyabilirim?" sorusudur.
Örnek bir hesap: 100.000 TL, aylık %3 faiz
Aşağıdaki tablo, eşit taksitli (anüite) bir kredide sadece vadenin değiştirilmesiyle ortaya çıkan farkı gösterir. Rakamlar örnektir; vergi ve masraflar hariçtir.
| Vade | Aylık taksit | Toplam geri ödeme | Toplam faiz |
|---|---|---|---|
| 12 ay | ≈ 10.046 TL | ≈ 120.554 TL | ≈ 20.554 TL |
| 24 ay | ≈ 5.905 TL | ≈ 141.722 TL | ≈ 41.722 TL |
| 36 ay | ≈ 4.580 TL | ≈ 164.894 TL | ≈ 64.894 TL |
| 48 ay | ≈ 3.958 TL | ≈ 189.960 TL | ≈ 89.960 TL |
| 60 ay | ≈ 3.613 TL | ≈ 216.798 TL | ≈ 116.798 TL |
60 ay vadede toplam faiz, ana paranın kendisini aşmış durumda. Aylık ödeme ise 12 aylık plana göre üçte bire yakın seviyeye inmiş. Aynı kredi, aynı faiz oranı; sadece süre farklı.
Azalan rahatlama, artan maliyet
Tabloyu bir kez daha, ama farklı bir gözle okumak öğretici: her 12 ay eklendiğinde aylık taksit ne kadar düşüyor, toplam faiz ne kadar artıyor?